Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε προ ημερών στο τηλέφωνο τον Ρώσο Πρόεδρο Πούτιν για να συζητήσουν για την κατάρρευση της τιμής του πετρελαίου που προκαλεί πανωλεθρία στην αμερικανική βιομηχανία σχιστολιθικού πετρελαίου. Οι δυο ηγέτες μίλησαν σύντομα για την πανδημία του Κορωνοϊού, αλλά γρήγορα στράφηκαν στην κύρια φροντίδα του Τραμπ, που ήταν η παραγωγή του πετρελαίου.
Κατά τον περασμένο μήνα η Σαουδική Αραβία πλημμύριζε την αγορά με αργό πετρέλαιο για να αναγκάσει την Ρωσία να συμφωνήσει σε μεγάλες περικοπές της παραγωγής της. Ο Πούτιν αρνήθηκε να υποκύψει στον εκβιασμό της Ριάντ και διατήρησε την ρωσική παραγωγή στο ίδιο επίπεδο.
Σε αποτέλεσμα οι τιμές έπεσαν στις χαμηλότερες της 18ετίας, σε 20,09 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή πολύ πιο κάτω από το επίπεδο απλής επιβίωσης των αμερικανών παραγωγών σχιστολιθικού πετρελαίου. Σε λιγότερο του μηνός η εντατικού κεφαλαίου αμερικανική βιομηχανία σχιστολιθικού πετρελαίου ακολούθησε κάθετη κατρακύλα, προκαλώντας πανικό στο χρηματιστήριο της Γουόλ Στρητ, όπου οι αναλυτές περιμένουν ότι ένα κύμα πτωχεύσεων θα καταφέρει θανάσιμο πλήγμα στις μεγάλες επενδυτικές τράπεζες.
Γι’ αυτό ο Τραμπ αποφάσισε να τηλεφωνήσει στον Πούτιν. Θέλησε να δει αν μπορεί να πείσει τον Ρώσο Πρόεδρο να περικόψει την ρωσική παραγωγή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Πούτιν έμεινε στωικά σιωπηλός όταν η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε οικονομικές κυρώσεις στην Ρωσία για τις υποτιθέμενες επεμβάσεις της στην Ουκρανία, ότι δεν διαμαρτυρήθηκε για τις επεμβάσεις της Ουάσιγκτον στην Συρία, ούτε για τις προσπάθειές της να σταματήσει την εγκατάσταση των ρωσικών αγωγών Nordstream και Southstream προς την Γερμανία και την Βουλγαρία. Τώρα όμως τα πράγματα άλλαξαν, πλήττονται τα συμφέροντα των αμερικανικών επιχειρήσεων και ο Τραμπ θεωρεί φυσικό να καλέσει την Μόσχα σε βοήθεια. Όπως είπε κάποιος επικριτικά, «φαίνεται πως η ομάδα του Τραμπ είναι άνετη να μοιράζει κυρώσεις, αλλά όχι όταν τις υφίσταται.»
Το προεδρικό τηλεφώνημα σχεδόν αποσιωπήθηκε από τα αμερικανικά ΜΜΕ, πράγμα αναμενόμενο αφού δεν είναι δυνατόν να διαστρέψεις ένα περιστατικό όπου ο Αμερικανός Πρόεδρος σαφώς παρακαλεί τον «κακοποιό» Πούτιν να του κάνει μια χάρη.
Το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Τας συνόψισε το τηλεφώνημα σε μια λακωνική ανακοίνωση τριών παραγράφων, που απέκλειε συμπληρωματικά στοιχεία. Να ένα απόσπασμα:
«Οι ηγέτες συζήτησαν επίσης την σημερινή κατάσταση της διεθνούς αγοράς πετρελαίου. Συμφώνησαν για ρώσο-αμερικανικές ανταλλαγές απόψεων επί του θέματος μεταξύ των επικεφαλής των υπηρεσιών ενέργειας», ανακοίνωσε το Κρεμλίνο. «Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ντόναλντ Τραμπ συμφώνησαν να συνεχίσουν τις προσωπικές επαφές», μετέδωσε το Τας.
Σημειώστε πως το τηλεγράφημα του Τας αντιπαρέρχεται τους αυθαίρετους ισχυρισμούς και την εριστικότητα που χαρακτηρίζει τα Δυτικά ΜΜΕ. Μετά την πλημμύρα ψευδό-πληροφόρησης περί «ρωσικής ανάμειξης» που κυριάρχησε στους τίτλους του Τύπου την τελευταία τριετία θα περίμενε κάποιος ότι οι αρχισυντάκτες του Τας θα μπορούσαν να είναι ποιο επικριτικοί για το διάβημα του Τραμπ. Οπωσδήποτε το τηλεφώνημα του δημιουργεί την εντύπωση ότι η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να ενδώσει στον «θανάσιμο εχθρό» της προκριμένου να αποσπάσει τις περικοπές στην παραγωγή πετρελαίου που επιδιώκει. Αλλά προφανώς δεν χρησιμοποιούν όλοι τα ΜΜΕ για να προαγάγουν την δική τους στενοκέφαλη πολιτική.
Μερικοί αναγνώστες μπορεί να θυμούνται πως ο Τραμπ κατηγόρησε τον Πούτιν το 2018 στο Ελσίνκι ότι ανέβασε ψηλότερα τις τιμές (85 δολάρια το βαρέλι) και έπληξε την ανάπτυξη στις ΗΠΑ. Όπως του συμβαίνει συχνά, τα στοιχεία του Τραμπ ήταν λανθασμένα. Ο λόγος που ανέβηκαν οι τιμές το 2018 ήταν ότι η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε σκληρές οικονομικές κυρώσεις στο Ιράν και στην Βενεζουέλα, οι οποίες προκάλεσαν μιαν άμεση πτώση της παραγωγής πετρελαίου και απότομη αύξηση των τιμών. Η υποστήριξη των ΗΠΑ στην επίθεση κατά της Λιβύης είχε επίσης συμβάλει στην αύξηση των τιμών. Επομένως, η Ρωσία δεν ήταν υπεύθυνη για την αύξηση των τιμών του πετρελαίου το 2018, όπως δεν ευθύνεται σήμερα για την πτώση τους.
Το 2018 το πρόβλημα ήταν ότι οι αμερικανικές κυρώσεις έπνιξαν την προσφορά, ενώ το 2020 το πρόβλημα είναι η Σαουδική Αραβία. Οι Σαουδάραβες αύξησαν την παραγωγή τους, όχι η Ρωσία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πούτιν δεν μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση της καταστάσεως, αλλά σημαίνει ότι οι δύο ηγέτες θα πρέπει να συζητήσουν τις διαφορές τους με ειλικρίνεια και να βρούν έναν εποικοδομητικό τρόπο προόδου. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται μια διάσκεψη κορυφής, κάτι που μέχρι σήμερα αποκρούεται πεισματικά από το κατεστημένο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Σε κάθε περίπτωση είναι εξαιρετικά απίθανο ότι ο Πούτιν θα συμφωνήσει να μειώσει την παραγωγή πετρελαίου με αντάλλαγμα την άρση των οικονομικών κυρώσεων. Δεν είναι καθόλου αυτό που θέλει. Αυτό που ο Πούτιν θέλει από την Ουάσιγκτον είναι πολύ πιο περιεκτικού περιεχομένου. Θέλει να επανενταχτούν οι ΗΠΑ στην κοινότητα των εθνών, ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν συλλογικά τα κρίσιμα προβλήματα, όπως ο πόλεμος, οι πανδημίες, η διάδοση των πυρηνικών όπλων και η διεθνής ασφάλεια. Θέλει έναν αξιόπιστο εταίρο που να σέβεται τους κανόνες του παιχνιδιού, θα συμμορφώνεται με το Διεθνές Δίκαιο, θα σταματήσει τους πολέμους για αλλαγή καθεστώτων, θα σέβεται την κυριαρχία άλλων εθνών και θα δίνει χέρι βοήθειας στις διεθνείς κρίσεις.
Αυτό είναι που θέλει. Θέλει ένα σύμμαχο που θα σέβεται τα συμφέροντα των άλλων, θα συνεργάζεται σε θέματα αμοιβαίας σπουδαιότητας και θα εργάζεται για την δημιουργία μιας πιο δίκαιης και ανθηρής διεθνούς οικονομίας.
Εάν ο Τραμπ δείξει ότι είναι διατεθειμένος να αλλάξει, τότε ο Πούτιν θα καταβάλει αναμφίβολα κάθε προσπάθεια να βοηθήσει. Αλλά αν ο Τραμπ συνεχίσει στην τακτική της αμερικανικής μονοκρατορίας, τότε συμφωνία δεν πρόκειται να υπάρξει.
Λίγες ώρες μετά τη λήξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το οποίο διήρκεσε σχεδόν έξι ώρες, η Τουρκία ήταν από τις πρώτες χώρες που έσπευσαν να χαιρετίσουν την απόφαση της ΕΕ για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με δύο ακόμα χώρες της Βαλκανικής, την Αλβανία και τα Σκόπια. Παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη απόφαση πέρασε χωρίς οι 27 να εγκύψουν ιδιαίτερα επί του θέματος. Η πανδημία του κορωνοϊού και οι εκατοντάδες νεκροί δεν επέτρεπαν να πάνε σε μια εις βάθος συζήτηση επί του κεφαλαίου αυτού.
Ωστόσο, η σπουδή της Τουρκίας να χαιρετίσει τη συγκεκριμένη απόφαση δείχνει και τις προθέσεις της Άγκυρας, όπως θα διαφανούν στο εγγύς μέλλον και όταν περάσει η πανδημία και επιστρέψει η πολιτική ατζέντα στην ψυχρή της πραγματικότητα.
Στην ανακοίνωσή του το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει συγκεκριμένα τα εξής:
«Συγχαίρουμε τους φίλους και Συμμάχους μας, Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία, για την έναρξη των διαπραγματεύσεων τους με την ΕΕ, καθώς επίσης και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Τουρκία, επίσης υποψήφια προς ένταξη χώρα, είχε από την αρχή υποστηρίξει την Ευρω-Ατλαντική ενσωμάτωση των Βαλκανικών χωρών, πιστεύει πως αυτή η απόφαση που λήφθηκε με καθυστέρηση και συμβάλλει σημαντικά στη σταθερότητα και την ανάπτυξη της περιοχής και τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της ΕΕ να καταστεί παγκόσμια δύναμη. Μια φερέγγυα και δίκαιη πολιτική διεύρυνσης, η οποία δεν θα πολιτικοποιείται προς όφελος στενόμυαλων εθνικών συμφερόντων και η ενθάρρυνση προς εφτά υποψήφια κράτη, χρειάζεται περισσότερο από ποτέ για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Η Τουρκία επιχειρεί μέσα από την πιο πάνω λιτή ανακοίνωση που εξέδωσε το πρωί της Παρασκευής να περάσει κάποια συγκεκριμένα μηνύματα τα οποία απευθύνονται προς τις τρεις κατευθύνσεις: α) την Ευρωπαϊκή Ένωση ως σύνολο, β) συγκεκριμένα κράτη με τα οποία βρίσκεται σε αντιπαράθεση και γ) τα άλλα έξι υποψήφια κράτη:
Είναι ξεκάθαρο με την αναφορά σε «φίλους και συμμάχους» πως η Τουρκία θέλει να υπενθυμίσει ποιες είναι οι σχέσεις που έχει η ίδια τόσο με τα Σκόπια όσο και με την Αλβανία. Σχέσεις οι οποίες πάνε πολύ πιο πέρα από τις συμμαχικές σχέσεις (βλέπε ΝΑΤΟ) ή περιφερειακές (Βαλκάνια).
Η αναφορά σε εφτά υποψήφια για ένταξη κράτη δεν έγινε τυχαία. Στέλνει το μήνυμα ότι οι χώρες αυτές θα πρέπει να συνεργαστούν προκειμένου να πετύχουν τον στόχο της ευρωπαϊκής τους ολοκλήρωσης.
Δηλαδή έρχεται να προτείνει τη σύσταση ενός άξονα ανάμεσα στις υπό ένταξη χώρες, προκειμένου να ασκηθούν ομαδικά πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για να επιτευχθεί ο στόχος τους.
Πίσω από την αναφορά σε 7 χώρες η Τουρκία προσπαθεί να δημιουργήσει κι ένα τετελεσμένο που δεν της πέφτει λόγος, αφού ουσιαστικά πέντε είναι οι χώρες που πλέον η ΕΕ θα διεξάγει ενταξιακές, οι άλλες δύο θεωρούνται εν δυνάμει υποψήφιες. Είναι μέρος του τουρκικού άξονα.
Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Ενταξιακές διαπραγματεύσεις διεξάγονται με την Τουρκία, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Η Αλβανία και τα Σκόπια, μετά την απόφαση των ηγετών της περασμένης Πέμπτης, μπαίνουν κι αυτές στην ομάδα των χωρών που η ΕΕ διεξάγει ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Καταγράφονται και δύο «εν δυνάμει υποψήφιες» που είναι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυφοπέδιο.
Υποδεικνύει στην ΕΕ πως με την απόφασή της «συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής», παρά το γεγονός ότι η χώρα που φροντίζει με συγκεκριμένες ενέργειές της να οδηγεί τα Βαλκάνια σε αποσταθεροποίηση είναι η ίδια η Τουρκία. Μια πιο προσεκτική μελέτη της εμπλοκής της Τουρκίας, σε μια έκαστη χώρα που αναφέρεται πιο πάνω, είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς ποιος αποσταθεροποιεί με συγκεκριμένες ενέργειες τη Βαλκανική.
Παρά το γεγονός ότι οι χώρες αυτές συνορεύουν με υφιστάμενα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Τουρκία εμφανίζεται ως εκείνη η χώρα που θα τις βοηθήσει στην υλοποίηση του στόχου της ένταξης στην ΕΕ, που ως γνωστό είναι αμφίβολο εάν θα πραγματοποιηθεί ποτέ.
Έμμεσα, η Άγκυρα υποδεικνύει και στις άλλες χώρες πως πρέπει να συνεργαστούν, για να αντιμετωπίσουν «στενόμυαλα εθνικά συμφέροντα» που επηρεάζουν και δημιουργούν ένα άδικο – κατά την άποψή της – κλίμα σε βάρος των χωρών που επιδιώκουν να βρεθούν μέσα στην ΕΕ.
Ζητώντας φερέγγυα και δίκαιη πολιτική διεύρυνση, η Τουρκία έρχεται ουσιαστικά να υποδείξει προς την ίδια την ΕΕ το πώς θα πρέπει να ασκήσει την πολιτική της. Αυτό που ζητά η Τουρκία είναι για άλλη μια φορά να ικανοποιηθούν οι δικοί της όροι.
Στην ουσία αυτό που αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Ένωση να πράξει είναι να μπει σε μια διαδικασία ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τα Βαλκάνια ως μιας μορφής ενιαία οντότητα. Μια οντότητα στην οποία η Τουρκία παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο και καθορίζει σημαντικές αποφάσεις που λαμβάνουν οι χώρες αυτές και οι οποίες στρέφονται κατά των συμφερόντων άλλων κρατών μελών της Ένωσης αλλά και της ίδιας της ΕΕ.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η Αλβανία, της οποίας όλες οι αποφάσεις που αφορούν τις σχέσεις της με την Ελλάδα αποτελούν κόπια ανάλογων ενεργειών της Τουρκίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας.
Εκεί που τα πράγματα κυλούσαν ομαλά και οι χώρες ήταν στα πρόθυρα μιας συμφωνίας στη βάση του Δίκαιου της Θάλασσας, προέκυψαν αλλαγές από πλευράς Αλβανίας. Τα Τίρανα, με παρεμβάσεις της Άγκυρας, προχώρησαν σε λήψη αποφάσεων που κινούνται στην τουρκική λογική ότι τα νησιά δεν έχουν δικαιώματα.
Αλλά και στις άλλες χώρες της Βαλκανικής, είτε είναι Βοσνία-Ερζεγοβίνη είτε είναι Σερβία, η Τουρκία κατάφερε να εισχωρήσει τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη σχέση με δύο χώρες, οι οποίες στο πρόσφατο παρελθόν βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους. Η ανάμιξή της στο Κόσοβο παρά το ότι ήταν εμφανώς αποσταθεροποιητική, εντούτοις η Άγκυρα φρόντιζε να πλασάρει τον εαυτό της ως παράγοντα σταθερότητας και ότι μπορεί να φέρει κοντά Σέρβους και Κοσοβάρους για να επιτύχουν ειρήνη.
Γι’ αυτό και η Τουρκία παρά τις επί μέρους αντιπαραθέσεις με την ΕΕ, έχει κάθε λόγο να αισθάνεται ικανοποιημένη από την τελευταία εξέλιξη, γιατί αίφνης έχει δει να της προσφέρεται ένας άξονας άσκησης πιέσεων προς την κατεύθυνση των Βρυξελλών. Ξέρει εκ προοιμίου ότι οι χώρες αυτές ζυγίζοντας το συμφέρον τους και παρά τις προσδοκίες τους για ένταξη, στο ορατό μέλλον θα συνεχίσουν να αποτελούν ένα πλέγμα τουρκικής βαλκανικής συμμαχίας.
Κάποιες νοοτροπίες δεν αλλάζουν
Ο ευρωπαϊκός νότος πλήττεται και πάλι. Αυτή τη φορά από την πανδημία του κορωνοϊού. Λιγότερα, μέχρι τώρα, τα πλήγματα για τις χώρες του βορρά.
Αποτέλεσμα; Οι νότιες χώρες να ζητούν στήριξη και να προτάσσουν την ανάγκη για ένα κορωνο-ομόλογο. Ιταλία και Ισπανία που μετρούν ήδη περισσότερα θύματα από την Κίνα θέτουν την ΕΕ ενώπιον των ευθυνών της. Ωστόσο Γερμανία και Ολλανδία δείχνουν και πάλι πως δεν έχουν τη διάθεση να επιτρέψουν το άνοιγμα των ταμείων επικαλούμενες διάφορες δικαιολογίες.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζιουσέπε Κόντε εμφανώς εκνευρισμένος από την αντίθεση της Ολλανδίας και της Γερμανίας για τα κορωνο-ομόλογα ήταν έντονος και πίεσε τα πράγματα προς ένα αδιέξοδο. Σύμφωνα με τον Ιταλό αξιωματούχο ο Κόντε έδωσε στους ομολόγους τους – κυρίως του γερμανο-ολλανδικού άξονα – μια προθεσμία δέκα ημερών για την εξεύρεση λύσης.
Ο Ισπανός Πρωθυπουργός, η χώρα του οποίου μετρά καθημερινά εκατοντάδες νεκρούς λόγω κορωνοϊού, προειδοποίησε για τους κινδύνους που ελλοχεύουν για ολόκληρο το ευρωπαϊκό εγχείρημα
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, μπροστά το φάσμα ενός ολοκληρωτικού αδιεξόδου πρότεινε οι ηγέτες της ΕΕ να επιστρέψουν σε δύο εβδομάδες όταν θα εξετάσουν και επίσημες προτάσεις από πλευράς υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Σημειώνεται ότι ο Μισέλ εργάστηκε σκληρά προκειμένου να πετύχει μια κοινή δήλωση των ηγετών της ΕΕ. Κάτι που φαίνεται να πέτυχε συμπεριλαμβάνοντας αναφορές που επιτρέπουν σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία να διαβάζουν πίσω από τις λέξεις ότι τα κορωνο-ομόλογα βρίσκονται πάνω στο τραπέζι προς συζήτηση.
Είναι εμφανές από τη σύνοδο της Πέμπτης πως οι χώρες του ευρωπαϊκού βορρά θα θεωρήσουν ότι η πανδημία του κορωνοϊού είναι ζήτημα που αφορά τις χώρες του νότου. Και δεν αποκλείεται κάποιοι να υποστηρίξουν ότι οφείλεται και πάλι η… νοοτροπία των χωρών αυτών.
Δεν ξέχασαν όμως Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία
Παρά το γεγονός ότι είναι άλλες οι προτεραιότητες ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σήμερα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανάλωσε χρόνο προκειμένου να ασχοληθεί και με ζητήματα που αφορούν τις χώρες της ανατολικής Μεσογείου, λόγω των τουρκικών προκλητικών ενεργειών.
Στην κοινή τους δήλωση για «την κατάσταση στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ», οι 27 «εκφράζουν τις ανησυχίες τους για την κατάσταση στα ελληνο-τουρκικά σύνορα και την πλήρη αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα, καθώς και προς τη Βουλγαρία και την Κύπρο και άλλα κράτη μέλη, που επηρεάζονται κατά ανάλογο βαθμό, συμπεριλαμβανομένων και προσπαθειών για διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ».
Κατά τη σύνοδο τόσο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης όσο και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας ενημέρωσαν τους ομολόγους της στην ΕΕ για την κατάσταση στην περιοχή υπογραμμίζοντας πως η Τουρκία δεν έχει διαφοροποιήσει ενέργειές της σε βάρος τους παρά την πανδημία. Φιλελεύθερος
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Τούρκου υπ.Ενέργειας Φατίχ Ντομνέζ, η Τουρκία μετά την επιδημία του κορωνοϊού είναι έτοιμη να προχωρήσει στις προαναγγελθείσες γεωτρήσεις εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας την οποία έχει προσπαθήσει να υφαρπάξει με την ανακήρυξη της τουρκολιβυκής ΑΟΖ.
Γι αυτό άλλωστε προχώρησε στην αγορά τρίτου πλωτού γεωτρύπανου (μετά τα Fatih και Yavuz), το οποίο έχει καταπλεύσει στην περιοχή Silifke Tasucu στην Μερσίνα και εξακολουθεί να αναμένει οδηγίες στα ανοικτά των ακτών.
Το νέο πλοίο που κατασκευάστηκε στη Νότια Κορέα έχει την δυνατότητα γεώτρησης μέχρι και 3 χιλιάδες μέτρα, έχοντας το όνομα Kanuni, ενώ πριν χρησιμοποιούνταν για τον ίδιο λόγο από την εταιρεία Petrobras στη Βραζιλία έως το 2015.
Μετά τον ερχομό στην Τουρκία, ο υπουργός ενέργειας και Φυσικών πόρων Φατίχ Ντομνέζ ανακοίνωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι 35 υπάλληλοι της εταιρείας TPAO έχουν αποσυρθεί από το πλοίο λόγω των μέτρων για τον κορωνοϊό.
«Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας σχετικά με τα μέτρα για τον ιό Covid-19, θα αρχίσει η διαδικασία συντήρησης, ενημέρωσης και ανάπτυξης του πλοίου μας για έρευνες. Η αποστολή μας στην Α.Μεσόγειο θα ξεκινήσει με την ισχυρή βούληση του Προέδρου μας το συντομότερο δυνατόν'».
Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Χαμί Ακσόι, έκανε λόγο για «μαξιμαλιστικές θέσεις» από την πλευρά της Ελλάδας και της Κύπρου.
Σε ανακοίνωσή του, ο κ. Ακσόι μίλησε για «μαξιμαλιστικές θέσεις» από την Ελλάδα και την Κύπρο, υποστηρίζοντας πως αγνοούνται οι θέσεις των Τουρκοκυπρίων.
«Οι ισχυρισμοί της Ελλάδας σχετικά με τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας, η οποία συμπεριφέρεται σαν να είναι ένα κράτος - αρχιπέλαγος παραβλέποντας την αρχή της δίκαιης οριοθέτησης, βασικής αρχής για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, είναι ενάντια στο διεθνές δίκαιο», συνέχισε ο ίδιος.
Νέες εκτός τόπου και χρόνου κατηγορίες κατά της Ελλάδας εκτόξευσε η Τουρκία. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Χαμί Ακσόι, η ανακοίνωση που εξέδωσε το ελληνικό ΥΠΕΞ την Τετάρτη ήταν «παραπλανητική», ενώ υποστήριξε πως η Ελλάδα έχει απαιτήσεις σαν να είναι «κράτος - αρχιπέλαγος».
Υποστήριξε, δε, πως «το πιο εντυπωσιακό δείγμα» αυτής της παραβίασης - κατά την Άγκυρα - του διεθνούς δικαίου είναι οι ελληνικές θέσεις για το Καστελόριζο. Πάλι, δηλαδή στοχοποιείται το σύμπλεγμα της Μεγίστης από την Αγκυρα
«Οι προσπάθειές τους να νομιμοποιήσουν τους ισχυρισμούς τους μέσω της ΕΕ και μέσω των χαρτών που εκδίδονται μέσα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν έχουν καμιά αξία», πρόσθεσε το τουρκικό ΥΠΕΞ.
«Οι ισχυρισμοί της Ελλάδας σχετικά με τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας, η οποία συμπεριφέρεται σαν να είναι ένα κράτος - αρχιπέλαγος παραβλέποντας την αρχή της δίκαιης οριοθέτησης, βασικής αρχής για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, είναι ενάντια στο διεθνές δίκαιο», συνέχισε η Άγκυρα.
Σε ανακοίνωσή του, ο κ. Ακσόι μίλησε για «μαξιμαλιστικές θέσεις» από την Ελλάδα και την Κύπρο, υποστηρίζοντας πως αγνοούνται οι θέσεις των Τουρκοκυπρίων.
Υπενθυμίζεται πως το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε πως η εμμονή της Τουρκίας στην παραβατικότητα δεν δημιουργεί ούτε δίκαιο, ούτε δικαιώματα, με αφορμή την επιστολή του Τούρκου μόνιμου αντιπροσώπου στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για τις θαλάσσιες ζώνες.
Οταν ο Ερντοάν δήλωνε χτες οτι οι Ελληνες άρχισαν να πηγαίνουν πρός τις θέσεις της Τουρκίας, εννοεί Γιωργάκη, Ντόρα, Ροζάκη και ΕΛΙΑΜΕΠ, που ξιφουλκούν τις τελευταίες μέρες έντονα από πάνελ, συγκεντρώσεις και δηλώσεις “να τα βρούμε με την Τουρκία”, “να τα μοιραστούμε” και “να μην έχουμε μαξιμαλιστική πολιτική”! Η υποχωρητική και υπερανεκτική εξωτερική πολιτική είναι και μαξιμαλιστική γι αυτούς!
Για να ξέρουμε τις Κερκόπορτες με το όναμά τους. Και τους προωθούσε χτες η ΕΡΤ με Τρέμη! Για να ξέρουμε ποια είναι πραγματικά η εξωτερική πολιτική της χώρας. Γιατί οι δηλώσεις των κυβερνητικών εκπροσώπων είναι ανέξοδες. Όταν θα φτάσει το γεωτρύπανο στήν ελληνική ΑΟΖ κάτω από Κρήτη και Καστελόριζο θα δούμε πόσα απίδια παίρνει ο σάκος.
Δεδομένου ότι η “αμετακίνητη ελληνική θέση” δεν τολμάει ακόμα ούτε ΑΟΖ να οροθετήσει και να καταθέσει στον ΟΗΕ και την ΕΕ, όπως έχει δικαίωμα κατά το διεθνές δίκαιο, ούτε στα 12 μίλια να πάει τα χωρικά ύδατα, όπως έχει δικαίωμα από το διεθνές δίκαιο. Ωστε να πάψουν και οι Τούρκοι να έχουν άλλοθι όταν παραβιάζουν τον εναέριο χώρο των νησιών ότι αναγνωρίζουν μόνο τα 6 μίλια που συμβαδίζουν με της θάλασσας.
Γιατί να σε σεβαστεί η διεθνής κενότης όταν της πιπιλίζεις τα αυτιά με το διεθνές δίκαιο, την ώρα που δεν έχεις τα κότσια να το εφαρμόσεις εσύ ο ίδιος για τον εαυτό σου; Έχετε δεί ποτέ να σέβεται κανείς τον δειλό;
Και η μεγαλύτερη Κερκόπορτα είναι ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού, που δηλητηριασμένο από την καταναλωτική αποχαύνωση και τη ραγιαδική παιδεία στα σχολεία εδώ και 25 χρόνια, θεωρεί ότι η ατομική υπόσταση είναι πιο πολύτιμη από την κοινωνική.
Αυτό διδάσκεται.
Ότι η αξία της ζωής του καθενός είναι πιο πολύτιμη από την αξία της ζωής του συνόλου.
Ότι η ατομική αξιοπρέπεια είναι πιο πολύτιμη από την αξιοπρέπεια της χώρας.
Ότι η ατομική ελευθερία είναι πιο πολύτιμη από την ελευθερία της χώρας.
Ότι η ατομική του ιδιοκτησία είναι πιο πολύτιμη από την ιδιοκτησία των νησιών που διεκδικεί η Τουρκία.
Μια κοινωνία που τελικά δεν έχει πρόβλημα να είναι Τούρκου ή όποιου υποτελής, αρκεί “να περνάει καλά”. Μια κοινωνία ευνουχισμένη εργασιακά, οικονομικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, πατριωτικά. Βορά στα σκυλιά κάθε ξένης οικονομικής και κατακτητικής όρεξης. Κυβερνόμενη από πιστά της αντίγραφα.
Άμεσα η ΕΛΑΣΥΝ (Εθνική Λαϊκή Συνείδηση) κατέθεσε ερώτηση στην ευρωβουλή σχετικά με τις καταγγελίες Ελλήνων πολιτών.
Οι συνταρακτικές καταγγελίες έχουν να κάνουν με τις απαγωγές Ελλήνων πολιτών στον Έβρο (ως επί το πλείστον ψαράδων) από την τουρκική πλευρά οι οποίοι εν συνεχεία ζητούν 5.000 ευρώ για να τους ελευθερώσουν.
Ακολουθεί η ερώτηση:
«Απαγωγές Ελλήνων ψαράδων από τον τουρκικό Στρατό
Όπως καταγγέλλουν επωνύμως ψαράδες στον ποταμό Έβρο στην ελληνοτουρκική παραμεθόριο, οι οποίοι προσπαθούν σκληρά ώστε να διατηρηθεί η ελληνικότητα της περιοχής, ο τουρκικός στρατός με την απειλή όπλων προβαίνει σε απαγωγές Ελλήνων ψαράδων εντός ελληνικού εδάφους.
Οι ψαράδες του Δέλτα του Έβρου, αναφέρουν ότι Τούρκοι στρατιώτες έχουν απαγάγει συναδέλφους τους ζητώντας μέχρι και λύτρα ύψους 5000 ευρώ για την απελευθέρωσή τους, διαφορετικά, ο απαχθείς μπορεί να εκτίσει εως και 6 μήνες στις τουρκικές φυλακές.
Μάλιστα, κάποιοι απαχθέντες ψαράδες έχουν καταβάλει μέχρι και 4000 ευρώ σε Τούρκους δικηγόρους προκειμένου να απελευθερωθούν και να τους δοθεί πίσω το σκάφος τους, το οποίο ενίοτε οι τουρκικές αρχές κατάσχουν. Οι καταγγελίες αυτές θυμίζουν την περιπέτεια των Ελλήνων στρατιωτικών τον Φεβρουάριο του 2018, που συνελήφθησαν στις Καστανιές από Τούρκους στρατιώτες, σε περιοχή μη μαρκαρισμένη, λίγα μέτρα από την τουρκική μεθόριο.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι τα ελληνικά ΜΜΕ , πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, αποκρύπτουν συστηματικά αυτές τις απαγωγές καταδεικνύοντας πόσο διεφθαρμένα είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Στο πλαίσιο αυτό, ερωτάται η Επιτροπή:
1. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί προκειμένου να διασφαλίσει τα ανθρώπινα δικαιώματα των ψαράδων του Δέλτα του Έβρου; 2. Ποιες κυρώσεις θα υποστεί η Τουρκία η οποία παραβιάζει κάθε έννοια Διεθνούς Δικαίου;»
Μία φιλοσοφία διαπραγμάτευσης «των πάντων» με την Τουρκία αποπνέει το τελευταίο χρονικό διάστημα το Μέγαρο Μαξίμου και υποστηρίζεται από το φιλικά προσκείμενος στην κυβέρνηση Τύπος, ενώ φυσικά «πρώτο βιολί» στην γραμμή «τα τα βρούμε με την Τουρκία πάση θυσία με προσφυγή στην Χάγη χωρίς "κόκκινες" γραμμές», είναι η αδελφή του πρωθυπουργού Ντόρα Μπακογιάννη.
Ολα ξεκίνησαν από την κοινή «ρεαλιστική» πρόταση Ν.Μπακογιάννη και Ε.Βενιζέλου περί«προσφυγής των ελληνοτουρκικών διαφορών στην Χάγη», μία εξέλιξη που φυσικά προϋποθέτει την υπογραφή συνυποσχετικού με την Τουρκία.
Οι περισσότεροι θεώρησαν ότι η πρόταση Μπακογιάννη-Βενιζέλου είναι ένα από τα συνήθη «πυροτεχνήματα» των «εκτός χαρτοφυλακίου πολιτικών στελεχών» που «λένε και καμιά μ...ία για να περνά η ώρα», όπως περιγράφει και το γνωστό ανέκδοτο, αλλά αποδείχθηκε ότι κάθε άλλο παρά έτσι είναι: Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του στους Αγίους Αναργύρους την περασμένη εβδομάδα, κάλεσε την Τουρκία να προσφύγουν από κοινού στην Χάγη με αντικείμενο την επίλυση του θέματος της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ!
Ουσιαστικά επανέλαβε την πάγια ελληνική πρόταση για την υφαλοκρηπίδα που ξεκίνησε ως συζήτηση το 1976 στην συνάντηση στο Νταβός της Ελβετίας μεταξύ Κ.Καραμανλή και Μ.Ετσεβίτ, απλώς προσθέτοντας και την έννοια της ΑΟΖ που δεν υπήρχε τότε και η οποία ΑΟΖ, έτσι ή αλλιώς έπεται του καθορισμού υφαλοκρηπίδας.
Και η οποία Χάγη αποτέλεσε διπλωματική ήττα για την Ελλάδα, αφού η Τουρκία υποχώρησε την τελευταία στιγμή, δεν υπέγραψε συνυποσχετικό και τέσσερα χρόνια μετά, το 1980 το ΔΔΧ αποφάνθηκε ότι «Δεν την αφορά η διένεξη»!
Εν πάση περιπτώσει ο Κ.Μητσοτάκης επανήλθε και κατ'αρχήν αποδέχθηκε την αρμοδιότητα του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για δύο κορυφαία εθνικά ζητήματα.
Να θυμίσουμε ότι «Χάγη» σημαίνει ότι μερικοί δικαστές, με την όποιες απολήξεις και προσωπικές δεσμεύσεις και «υποχρεώσεις» τους εκτός της αιθούσης, δυνητικά θα αποφάσιζαν τι ήταν ελληνικό και τι τουρκικό στο Αιγαίο και την Α.Μεσόγειο και την έκταση των οικονομικών ζωνών, υποθαλάσσιων ή μη, οι οποίες απορρέουν από την εδαφική κυριαρχία του κάθε κράτους.
Για όποιον θεωρήσει ότι «καλύτερα η μη λύση από μια λύση που θα αποφασίσουν κάποιοι ξένοι για τέτοια, κορυφαία για την ύπαρξη του Ελληνισμού, ζητήματα», η απάντηση είναι: «Υπάρχουν και χειρότερα»!
Π.χ το να δεχθεί η Τουρκία την προσφυγή αυτή, αλλά να θέσει μέσα και το ζήτημα της αποστρατικοποίησης των νησιών, της ασυμβατότητας των 6 ν.μ. των ΕΧΥ και των 10 ν.μ. του ΕΕΧ και φυσικά το κορυφαίο ζήτημα της ολικής εξαίρεσης του συμπλέγματος της Μεγίστης από τον ελληνικό εθνικό κορμό και της απορρόφησής του από την τουρκική ΑΟΖ!
Κάτι που αμέσως έπραξε η Αγκυρα, φυσικά: Την Πέμπτη ο υπουργός Αμυνας της γείτονος Χ.Ακάρ, το πρωί της Παρασκευής ανώνυμος Τούρκος αξιωματούχος και το βράδυ της Παρασκευής η σειρά του εκπρόσωπου του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, Χαμί Ακσόι, οι οποίοι αποδέχθηκαν την πρόταση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, αλλά όχι μόνο για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Αλλά για όλο το «πακέτο»
Σε δήλωσή του ο Χαμί Ακσόι αναφέρει συγκεκριμένα πως «Δεν αποκλείουμε την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Οχι μόνο για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Αλλά και για το ζήτημα της παραβίασης του καθεστώτος αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου μαζί με άλλα προβλήματα του Αιγαίου και να επιλυθούν μέσω συνομιλιών. Κι όταν το δηλώνουμε αυτό πως δεν αποκλείουμε μεθόδους αμοιβαίας ειρηνικής λύσης τις οποίες θα συμφωνήσουμε συμπεριλαμβανομένου και του Διεθνούς Δικαστηρίου», ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας!
Το λογικό είναι να σταματήσει εδώ από ελληνική πλευράς, η ολέθρια συζήτηση για Χάγη. Θα σταματήσει; Κάθε άλλο!
Σε άρθρο του στην άκρως φιλοκυβερνητική εφημερίδα "Τα Νέα" του συγκροτήματος Μαρινάκη, ο πρώην σύμβουλος του Κ.Σημίτη, καθηγητής Παναγιώτης Ιωακειμίδης, δημοσίευσε σειρά άρθρων στα οποία αναφέρει επί λέξει ότι: «Η Τουρκία δεν θα δεχθεί να συζητήσει μόνο για την υφαλοκρηπίδα, αλλά η Χάγη είναι μονόδρομος και πρέπει να εμφανισθούμε όμως με μια ολοκληρωμένη σοβαρή προσέγγιση».
Τι σημαίνει αυτό; Οτι θα πρέπει να δεχθούμε να συζητήσουμε στην Χάγη που «είναι μονόδρομος» και τα υπόλοιπα του τουρκικού «πακέτου»: Αποστρατικοποιήσεις νησιών Αιγαίου, εναέριο χώρο, Καστελόριζο κλπ.
Για όποιον αμφιβάλει γι αυτό που σχεδιάζεται, πάλι στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» ο δημοσιογράφος Γιώργος Παπαχρήστου από την στήλη του, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Πρέπει να ξεφύγουμε από τις απαρχαιωμένες αντιλήψεις του περασμένου αιώνα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα μεταξύ μας προβλήματα, να δούμε την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην περιοχή "με άλλο μάτι", και να κατανοήσουμε ότι τυχόν προσφυγή στο δικαστήριο της Χάγης μπορεί μεν να έχει ως συνέπεια μερικές απώλειες για μας, όπως ας πούμε την ΑΟΖ του Καστελορίζου, αλλά θα κατοχυρώσει τα δικαιώματα άλλων νησιών μας, όπως της Ρόδου ή της Λέρου»!
Τι σημαίνει αυτό; Οτι ξεκινά η ψυχολογική προετοιμασία των πολιτών για έναρξη συζήτησης υποχώρησης της (δυνητικής) ελληνικής ΑΟΖ... στον 28ο Μεσημβρινό που περνά από την Ρόδο!
Για να«κατοχυρώσουμε την Ρόδο και την Λέρο»! Ή έτσι νομίζουν οι κυβερνητικοί κύκλοι που εκφράζει ο αρθρογράφος. Οτι η Τουρκία θα σταματήσει στην απορρόφηση του συμπλέγματος του Καστελόριζου!
Το ζήτημα είναι ότι η η τραγική, για τον Ελληνισμό. «λύση» που έδωσε η κυβέρνηση Α.Τσίπραστο Σκοπιανό ζήτημα (η βέβαιη επανεκλογή του VMRO τον Απρίλιο απλά θα διαλύσει και τα όποια ψίγματα «θετικών» προβλέψεων για την Ελλάδα από την εθνοκτόνο συμφωνία των Πρεσπών), άνοιξε την όρεξη στους ελληνικούς πολιτικούς κύκλους του «να τα βρούμε πάση θυσία με την Τουρκία».
Λαμβάνοντας υπ'όψιν ότι ο Α.Τσίπρας όχι απλά διασώθηκε πολιτικά, αλλά και κάποια στιγμήλογικά θα μπορέσει και πάλι να διεκδικήσει την εξουσία χάρη στο «γενναίο» 32% που του έδωσαν οι Ελληνες πολίτες τον περασμένο Ιούλιο,αλλά και μη υπαρχούσης καμίας αντίστασης στο εσωτερικό της χώρας, με ΗΠΑ και ΕΕ να «σπρώχνουν» προς τα εκεί, πραγματικά για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η Χάγη «με όλα τα ζητήματα μέσα», μοιάζει «παιχνιδάκι»
Τι προβλέπει η Σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας- Τα Διεθνή Δικαστήρια και η οριοθέτηση της ΑΟΖ από αυτά- Οι περιπτώσεις που απασχόλησαν τα Διεθνή Δικαστήρια και η συσχέτισή τους με τα ζητήματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Στις 5/5/2019 είχαμε γράψει ένα άρθρο στο protothema.gr με τίτλο
‘’Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (Α.Ο.Ζ.) και το Καστελλόριζο’’.
Στο τέλος του μακροσκελούς αυτού άρθρου είχαμε υποσχεθεί ότι θα
ασχοληθούμε με τις αποφάσεις των Διεθνών Δικαστηρίων για την κήρυξη
Α.Ο.Ζ. μεταξύ διαφόρων κρατών. Αυτό κάνουμε στο σημερινό μας άρθρο.
Να σημειώσουμε ότι πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο και εξειδικευμένο
θέμα και όπως θα δούμε στη συνέχεια οι αποφάσεις των Διεθνών
Δικαστηρίων για παρόμοια ζητήματα έχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους.
Τρόποι επίλυσης των διαφορών
Η σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 όρισε
στο άρθρο 83 ότι με ειρηνικές αποκλειστικά μεθόδους πρέπει
να επιλύονται τυχόν διαφορές μεταξύ των κρατών. Έτσι τα κράτη
υποχρεώνονται στην ειρηνική διευθέτηση της διαφοράς τους με
τρόπους τους οποίους αυτά τα ίδια επιλέγουν και τις διαδικασίες
που επιδιώκουν να ακολουθήσουν. Παράλληλα υποδεικνύεται η ανάγκη
για ανταλλαγή απόψεων και συνεννοήσεων. Αν όμως οι προσπάθειες
αποτύχουν ,συνιστάται να οδηγηθούν σε συμβιβασμό με διαδικασία
την οποία η σύμβαση ορίζει, δηλαδή με γραπτή πρόσκληση του ενός
κράτους προς το άλλο κλπ.
Αν όμως δεν επιτευχθεί επίλυση της διαφοράς με οποιονδήποτε από
τους παραπάνω τρόπους ,οποιοδήποτε κράτος μπορεί να εισαγάγει
την υπόθεση στην κρίση ενός από τα ακόλουθα δικαστήρια:
α) Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (International Court of Justice)
(στο εξής Δ.Δ.Χ.)
β) Διεθνές Δικαστήριο Δικαίου Θαλάσσης του Αμβούργου
(International Tribune for the Law of the Sea)(στο εξής Δ.Δ.Δ.Θ.). γ) Διαιτητικό Δικαστήριο
δ) Ειδικό Διαιτητικό Δικαστήριο για μία ή περισσότερες κατηγορίες διαφορών.
Εάν ένα από τα διαφιλονικούντα κράτη δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση,
αλλά συμφωνεί με το άλλο για την επίλυση της μεταξύ τους διαφοράς
από το Δ.Δ.Χ., η προσφυγή διενεργείται σύμφωνα με το Καταστατικό
αυτού του Δικαστηρίου, το οποίο μεταξύ άλλων επιβάλλει και
την υποβολή ‘’συνυποσχετικού’’ εκ μέρους των διαδίκων.
Πώς γίνεται η οριοθέτηση της Α.Ο.Ζ.
Ας δούμε τι γίνεται με την καθιέρωση της Α.Ο.Ζ. από ένα παράκτιο κράτος,
όπως η χώρα μας. Σε αντίθεση με την υφαλοκρηπίδα, η οποία υφίσταται
ως ‘’φυσικό δικαίωμα’’ ανεξάρτητα από τη βούληση του παράκτιου κράτους
να την αποκτήσει, στην περίπτωση της Α.Ο.Ζ. το κράτος πρέπει να εκδηλώσει
τη βούληση να αποκτήσει αυτή τη ζώνη μέσα από μια εθνική πράξη κήρυξης.
Από τη στιγμή που το κράτος εκφράσει αυτή τη βούληση, αποκτά όλα
τα δικαιώματα που το Διεθνές Δίκαιο του δίνει ,σε μια περιοχή που εκτείνεται
ως τα 200 ν.μ. από την ακτή με την προϋπόθεση βέβαια ότι το εύρος
της θάλασσας στην περιοχή, του παρέχει μια τέτοια δυνατότητα.
Όταν όμως υπάρχει γεωγραφική στενότητα και υπάρχουν ‘’αντικείμενα’’
ή όμορα (γειτονικά, παρακείμενα) κράτη σε απόσταση μικρότερη από
τα 400 ν.μ. τότε θα πρέπει να υπάρξει οριοθέτηση της Α.Ο.Ζ. Οι διατάξεις της οριοθέτησης της Α.Ο.Ζ. και της υφαλοκρηπίδας
που περιέχονται στη Σύμβαση του Montego Bay δεν προσδιορίζουν
ακριβώς τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που εφαρμόζονται σε περιπτώσεις
γεωγραφικής στενότητας έτσι ώστε τα κράτη να γνωρίζουν τους όρους
που θέτει το δίκαιο για τους όρους συμφωνίας οριοθέτησης. Έτσι τα κράτη
είναι ελεύθερα να αναζητήσουν το περιεχόμενο της συμφωνίας τους
με μοναδικό προορισμό η οριοθέτηση αυτή να οδηγεί σε δίκαια λύση.
Όπως είναι γνωστό η χωρική θάλασσα, η συνορεύουσα ζώνη, η Α.Ο.Ζ.
και η υφαλοκρηπίδα καθορίζονται με τους ίδιους ακριβώς κανόνες με
τους οποίους καθορίζονται οι αντίστοιχες ζώνες πέρα από τις ηπειρωτικές
ακτές (άρθρο 121, παρ. 2 της Σύμβασης για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας
στο εξής Δ.Δ.Θ.).
Αντίθετα οι βράχοι οι οποίοι δεν μπορούν να συντηρούν ανθρώπινη κατοίκηση ή
οικονομική ζωή με δικές τους δυνάμεις δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα και Α.Ο.Ζ.
(άρθρο 121, παρ.3 της Δ.Δ.Θ.)
Στη διεθνή νομολογία των οριοθετήσεων ,από τη δεκαετία του ’70 ως τις αρχές
της δεκαετίας του ’90 επικρατούσε η τάση να υπάρχει διακριτική μεταχείριση
των νησιών, να υπολογίζεται δηλαδή ότι έχουν ‘’μισή επήρεια’’ (half effect)
στις οριοθετήσεις. Δεν αποδιδόταν δηλαδή στα νησιά η πλήρης αναλογία τους
στις υπό οριοθέτηση θαλάσσιες ζώνες. Όμως στις αρχές της δεκαετίας του ’90
με τη διαιτητική απόφαση της 10ης Ιουνίου 1992 για την Οριοθέτηση των Θαλασσίων Ζωνών των νησιών Saint-Pierre και Miquelon, αλλά κυρίως με την απόφαση του Δ.Δ.Χ.
για τη θαλάσσια οριοθέτηση στην περιοχή μεταξύ Γροιλανδίας και Jan Mayen
η θεωρία της μειωμένης επήρειας των νησιών στις οριοθετήσεις υποχώρησε.
Ωστόσο καθώς κάθε απόφαση είναι μοναδική δεν μπορεί να προβλεφθεί
η επήρεια των νησιών στις οριοθετήσεις της υφαλοκρηπίδας και της Α.Ο.Ζ.
Η διεθνής νομολογία έχει δεχτεί ότι οι αρχές που διατυπώνονται στα άρθρα 74
και 83 της Δ.Δ.Θ. αντανακλούν διεθνές εθιμικό δίκαιο και κατά συνέπεια
το περιεχόμενό τους δεσμεύει τόσο τα μέρη της Σύμβασης μεταξύ τους όσο
και τα τρίτα κράτη (μη- μέρη).
Δεν υπάρχει συνήθως διαφορά ανάμεσα στην Α.Ο.Ζ. και στην υφαλοκρηπίδα.
Συνήθως υπάρχει κοινή οριοθέτηση των δύο αυτών θαλάσσιων ζωνών
χωρίς όμως αυτή να έχει γενικευθεί.
Η μέθοδος οριοθέτησης που έχει επικρατήσει ,περιλαμβάνει ένα προκριματικό
στάδιο και τα τρία κύρια στάδια για την οριστικοποίηση της οριοθέτησης.
Στο προκριματικό στάδιο γίνεται αναζήτηση των ακτών που σχετίζονται
με την οριοθέτηση, των ακτών δηλαδή εκείνων των οποίων η προβολή
στη θάλασσα δημιουργεί επικάλυψη με την προβολή των ακτών του
αντικείμενου/γειτονικού κράτους. Η διακρίβωση του μήκους των ακτών
που εμπλέκονται στην οριοθέτηση είναι κρίσιμο μέγεθος, γιατί καθορίζει
τη θαλάσσια περιοχή που θα οριοθετηθεί ως Α.Ο.Ζ. ή υφαλοκρηπίδα.
Τα κύρια στάδια της οριοθέτησης, αφού προσδιοριστούν οι σχετικές ακτές
και η σχετική θαλάσσια περιοχή, είναι τρία:
α) Στο πρώτο στάδιο, το Δικαστήριο ορίζει μια προσωρινή γραμμή ανάμεσα
στα σχετικά εδάφη, περιλαμβανομένων και των νησιών. Αυτή η γραμμή,
είναι η μέση γραμμή (για αντικείμενα κράτη) ή η γραμμή μέσης απόστασης
(για γειτονικά κράτη). Στις περισσότερες περιπτώσεις που συγκροτούν
τη νομολογία, ο ορισμός της μέσης γραμμής είναι γεωγραφικά εφικτός.
β) Στο δεύτερο στάδιο, το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσον υπάρχουν
σχετικές περιστάσεις (relevant circumstances), που απαιτούν την
προσαρμογή και την τροπολογία της προσωρινής μέσης γραμμής
ή γραμμής ίσης απόστασης, ώστε με αυτό τον τρόπο να επιτευχθεί
ένα δίκαιο οριοθετικό αποτέλεσμα.
Το τρίτο και τελευταίο ,στάδιο οριοθέτησης είναι το στάδιο
της επαλήθευσης της επίτευξης ενός δίκαιου αποτελέσματος. Οριοθετήσεις Α.Ο.Ζ. και υφαλοκρηπίδας από τα Διεθνή Δικαστήρια.
Το ΔΔΧ, έχει ασχοληθεί με 14 περιπτώσεις οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας
και το ΔΔΔΘ με μία, δημιουργώντας σημαντική νομολογία,
η οποία όμως δεν λαμβάνεται υπόψη αυτούσια σε κάθε περίπτωση
οριοθέτησης, όπως έχει καταλήξει το ΔΔΧ σε σχετική γνωμάτευσή του.
Ας δούμε μερικές από αυτές τις περιπτώσεις.
Τον Οκτώβριο του 1967, Δανία, Ολλανδία και η, τότε, Δυτική Γερμανία,
προσέφυγαν στο ΔΔΧ, σε σχέση με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας
αφενός μεταξύ των δύο πρώτων χωρών, οι οποίες είχαν ήδη επικυρώσει
τη Σύμβαση της Γενεύης του 1958 και αφετέρου της τρίτης (τέως ΟΔΓ),
η οποία δεν την είχε επικυρώσει.
Η απόφαση εκδόθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 1969 και διαμόρφωσε βαρύνουσα
νομολογία ως προς τα ανάλογα ζητήματα οριοθετήσεων της υφαλοκρηπίδας.
Η απόφαση αυτή επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τις εργασίες της
Γ’ Διπλωματικής Διάσκεψης κατά την κατάρτιση της Σύμβασης για
το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.
Αναφέρουμε ένα απόσπασμα από την απόφαση του ΔΔΧ:
«Είναι απαραίτητο να εξετάσει κανείς στενά τη γεωγραφική
διαμόρφωση της ακτογραμμής των χωρών… διότι το έδαφος
είναι η νομική πηγή ισχύος η οποία μπορεί να ασκηθεί πάνω
σε εδαφικές εκτάσεις προς τη θάλασσα (και έτσι) θα πρέπει πρώτα
να καθοριστεί με σαφήνεια ποια είναι εκείνα τα χαρακτηριστικά
τα οποία στην πραγματικότητα συνιστούν τέτοιες εκτάσεις».
Πολύ σημαντική είναι η υπόθεση της υφαλοκρηπίδας της θάλασσας
της Μάγχης (1977). Γαλλία και Μ. Βρετανία είχαν απευθυνθεί
σε πενταμελές Διαιτητικό Δικαστήριο και ζητούσαν να οριοθετήσει
η υφαλοκρηπίδα στο Στενό της Μάγχης (ή Βρετανικό Δίαυλο)
και στη Θάλασσα Iroise, μεταξύ των ΒΔ ακτών της Γαλλίας και των
νότιων ακτών της Γαλλίας, λόγω της παρουσίας: i) των αγγλονορμανδικών
νησιών ή Channel Islands, που τελούν υπό την επικυριαρχία της Μ. Βρετανίας
και βρίσκονται μέσα στον Κόλπο Granville της Γαλλίας,
ii) της νήσου Ile de Quessant που ανήκει στη Γαλλία και βρίσκεται δυτικά
και κοντά στις γαλλικές ακτές στη Βρετάνη (δυτικότερες ακτές
της Γαλλίας στον Ατλαντικό Ωκεανό) και ii) των νησίδων Scilly,
που ανήκουν στη Μ. Βρετανία και βρίσκονται πέρα από
τις νοτιοδυτικές ακτές της Κορνουάλης (νοτιοδυτικότερες
της Μ. Βρετανίας στον Ατλαντικό). Το Δικαστήριο βασίστηκε τόσο στη Σύμβαση της Γενεύης του
1958 περί υφαλοκρηπίδας, όσο και στην απόφαση του ΔΔΧ,
ως προς τις υποθέσεις της Βόρειας Θάλασσας.
Το σύμπλεγμα των Channel Islands (Τζέρσεϊ, Γκάρνσεϊ, Σαρκ, Ολντέρνεϊ κ.ά.),
έχει έκταση 195 τ. χλμ. και πληθυσμό, περίπου 170.000 κατοίκους.
Τα κύρια νησιά είναι 6, ενώ τα υπόλοιπα νησιά του συμπλέγματος
είναι ακατοίκητες νησίδες και βράχοι. Όμως, το Δικαστήριο, επισήμανε ότι:
«Η περίπτωση είναι πολύ διαφορετική… από την περίπτωση όπου
πολυάριθμα νησιά εκτείνονται το ένα μετά το άλλο σε μεγάλη απόσταση
από την ηπειρωτική χώρα»(παρ.199).
Ως τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να θεωρηθεί το σύμπλεγμα των νησιών
του Αιγαίου, τα οποία συγκροτούν ένα συμπαγές σύνολο που συνέχεται
με το ηπειρωτικό έδαφος με αδιάσπαστο τρόπο
(Κρατερός Ιωάννου – Αναστασία Στρατή, «ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ»).
Στην υπόθεση αυτή, το Δικαστήριο αντιμετώπισε τις βρετανικές
και γαλλικές ακτές ως μία περίπτωση «ευρείας γεωγραφικής αναλογίας»,
την οποία διατάρασσε η παρουσία των αγγλονορμανδικών νησιών. Αυτό ακριβώς το στοιχείο, επέστρεψε τη χάραξη μιας μέσης γραμμής
μεταξύ των «ηπειρωτικών» ακτών των δύο κρατών (mid-Channel median Line)
και στη συνέχεια την υιοθέτηση μιας ειδικής λύσης ,
αυτή του «θύλακα» υφαλοκρηπίδας για τα νησιά.
Επίσης, το Διαιτητικό Δικαστήριο, απέδωσε «μισή επήρεια»
στα νησιά Scilly Isles της Μ. Βρετανίας στον Ατλαντικό,
κρίνοντας ότι η προβολή τους επέβαλε μια οροθετική γραμμή,
διαφορετική απ’ τη γραμμή της ίσης απόστασης.
Το νησιωτικό αυτό σύμπλεγμα, αποτελείται από 48 νησιά,
από τα οποία 6 είναι ακατοίκητα. Αντίθετα, το Δικαστήριο
αναγνώρισε πλήρη επήρεια στα νησιά Isle of Wight (Μ. Βρετανία)
και Ile de Quessant (Γαλλία), ακόμα και στον βράχο
Eddystone Rock (Μ. Βρετανία), το νομικό καθεστώς
του οποίου αμφισβητούσε η Γαλλία, υποστηρίζοντας
ότι είναι σκόπελος που βρίσκεται πέρα από
το εξωτερικό όριο της αιγιαλίτιδας ζώνης.
Το Δικαστήριο, αν και δεν αποφάνθηκε για το νομικό καθεστώς του βράχου,
του απέδωσε πλήρη επήρεια, διαπιστώνοντας
ότι η Γαλλία τον είχε αποδεχθεί ως σημείο βάσης για τα
αλιευτικά όρια της Μ. Βρετανίας στο πλαίσιο
της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Αλιείας του 1964 (παρ.140)
(Κ. Ιωάννου – Α. Στρατή, «ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ»)
Στην υπόθεση, για την υφαλοκρηπίδα Λιβύης-Μάλτας(1985),
το ΔΔΧ, εφάρμοσε το «δίκαιο» κριτήριο της «αναλογικότητας»
(proportionality criterion), σύμφωνα με το οποίο,
υπάρχει συνεκτίμηση του παράγοντα «έκταση των ακτών
των αντίστοιχων κρατών (length of relevant coasts),
στην προς οριοθέτηση περιοχή, σε σχέση με τις
αποδιδόμενες εκτάσεις (relevant areas) στο κάθε κράτος»,
το μήκος των ακτών μπορεί να συνεκτιμηθεί σε σχετική περίπτωση,
ενώ δεν δίνεται απάντηση στο ερώτηση αν υπάρχει ακριβής
μαθηματική σχέση μεταξύ του συνολικού μήκους των ακτών
και της τελικής οριοθέτησης σε ποσοστό επί τοις εκατό.
Είχε προηγηθεί στις 24/2/1982, η απόφαση του ΔΔΧ, για την
οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Λιβύης και Τυνησίας.
Η διαφορά των δύο κρατών, προέκυψε κυρίως λόγω της παρουσίας
των νησίδων Κερκενάχ και της νήσου Τζέρμπα της Τυνησίας
κοντά στις ακτές της Λιβύης, και της άρνησης (της Λιβύης)
να ληφθούν αυτές υπόψη κατά την οριοθέτηση,
επειδή η οριογραμμή θα μετατοπιζόταν σε βάρος της.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν ήταν δίκαιος ο αποκλεισμός
της Τζέρμπα και των νησίδων Κερκενάχ κατά
τους υπολογισμούς της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας,
γιατί η πρώτη δεν αλλοίωνε τη γενική κατεύθυνση της ακτής,
ενώ οι δεύτερες αποτελούσαν «σημαντικό γεγονός».
Ωστόσο, δεν δέχθηκε τη σύνδεση των νησίδων Κερκευάχ
με ευθεία γραμμή, με τις κοντινές τους τυνησιακές ακτές,
αλλά τελικά μετατόπισε την οριοθετική γραμμή προς τα δυτικά,
σε όφελος της Λιβύης και μάλιστα υπέδειξε ενδεικτική
οριοθετική γραμμή.
Το 1983, οριοθετήθηκαν τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ
Γουινέας και Γουινέας – Μπισάου. Το Δικαστήριο,
λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις που επικρατούσαν
στην περιοχή (κοιλότητα των ακτών των κρατών,
κοίλη διαμόρφωση των ακτών της Δυτικής Αφρικής
και ύπαρξη ορισμένων νησιών στην προς οριοθέτηση περιοχή),
απέρριψε την εφαρμογή της μεθόδου ίσης απόστασης,
καθώς εκτίμησε ότι δεν επέφερε δίκαιο αποτέλεσμα (equitable result).
Αποφάσεις των Δικαστηρίων μετά το 1990 – Προσέγγιση με τις
διατάξεις της Σύμβασης του Montego Bay
Με την απόφαση της 10/6/1992για την οριοθέτηση των
Θαλάσσιων Ζωνών των νησιών Saint-Pierre και Miquelon,
αναθεωρήθηκε η άποψη για μειωμένη επήρεια των νησιών.
Πρόκειται για σύμπλεγμα δύο νησιών και λίγων παρακείμενων νησίδων,
που βρίσκονται 2.200 ν.μ. μακριά απ’ τη Γαλλία, στην οποία ανήκουν,
και πολύ κοντά στον Καναδά. Παρ’ όλα αυτά, το Δικαστήριο
αναγνώρισε στα νησιά Θαλάσσιες και Υποθαλάσσιες Ζώνες 200 ν.μ.
Η απόφαση αυτή, έχει μεγάλη σημασία για την Ελλάδα,
καθώς τα γαλλικά νησιά αποτελούν συναφή περίπτωση
με το Καστελλόριζο, με μια διαφορά (υπέρ της χώρας μας).
Το νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης, απέχει από τη Ρόδο
γύρω στα 60 ν.μ., πολύ λιγότερο από τα 2.200 ν.μ. των γαλλικών νησιών.
Ο Τούρκος ερευνητής Acer, το 2007, προσπαθώντας
να αιτιολογήσει γιατί το Καστελλόριζο δεν αποτελεί
ίδια περίπτωση με τα γαλλικά νησιά, παραθέτει μία σειρά
από επιχειρήματα, όπως ότι στο Αιγαίο επικρατούν διαφορετικές συνθήκες,
ότι θα ήταν καταστροφικά για την Τουρκία αν δινόταν οποιαδήποτε «επιρροή»
στα ελληνικά νησιά, ότι νησιά του Αιγαίου που ανήκουν στην
Ελλάδα λόγω μεγέθους και πληθυσμού, δεν μπορούν
να έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ κλπ. (εκτενές απόσπασμα
στα αγγλικά υπάρχει στο βιβλίο «ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ, σελ. 326).
Νομικοί δεν είμαστε, αλλά τα τουρκικά επιχειρήματα σε οποιοδήποτε
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ και ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ Δικαστήριο, θα κατέρρεαν σε χρόνο dt…
Με την απόφαση της 14/6/1993, για τη Θαλάσσια Οριοθέτηση
στην περιοχή μεταξύ Γροιλανδίας και νήσου Jan Mayen (Νορβηγία),
το ΔΔΧ, δέχθηκε ότι το να δοθεί μειωμένη επήρεια στο συγκεκριμένο
νησί με αντίστοιχη πλήρη επήρεια στην απέναντι ακτή της Γροιλανδίας,
θα ήταν αντίθετο όχι μόνο με το εθιμικό δίκαιο
που αναγνωρίζει θαλάσσιες ζώνες στα νησιά μέχρι 200 ν.μ.
από τις γραμμές βάσης, αλλά και αντίθετο στις απαιτήσεις
της ευθυδικίας (παρ. 70).
Μετά την εφαρμογή της Σύμβασης για το ΔΔΘ (1994)
Η Σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας,
τέθηκε σε ισχύ στις 16/12/1994, ενώ για πρώτη φορά εφαρμόστηκαν
οι διατάξεις της σε διαφορά οριοθέτησης, στην
απόφαση της 17/12/1999 για τις θαλάσσιες ζώνες Ερυθραίας-Υεμένης.
Με αυτήν, αναγνώρισε πλήρη επήρεια σε νησιά που βρίσκονται
κοντά στις ακτές, ενώ δεν έλαβε καθόλου υπόψη τα νησιά
της Υεμένης Jabal al-Tayr και al-Zubayr (σύμπλεγμα νήσων),
που βρίσκονται μεσοπέλαγα και είναι ακατοίκητα.
Το Δικαστήριο, αναγνώρισε ανεπιφύλακτα το δικαίωμα
όλων των νησιών νησίδων και βράχων σε αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ.,
απορρίπτοντας μεταξύ άλλων, το επιχείρημα της Υεμένης,
περί μειωμένης επήρειας των νησιών της Ερυθραίας
που βρίσκονταν πέρα από το όριο των 12 ν.μ.
από την ακτή. (παρ. 156-157).
Με την απόφαση του ΔΔΧ στις 16/3/2001 για τη Θαλάσσια
Οριοθέτηση και τα Εδαφικά Ζητήματα μεταξύ του Κατάρ
και του Μπαχρέιν, ανασκευάζονται ορισμένα σημεία
της απόφασης του 1999 για Ερυθραία – Υεμένη,
τα οποία είχαν αμφισβητηθεί έντονα. Ως ειδική
περίπτωση χαρακτηρίστηκε από το ΔΔΧ ένα μικρό,
ακατοίκητο και έρημο νησί, το Qit’ at Jaradah,
στο μέσο της απόστασης μεταξύ του κύριου
νησιού του Μπαχρέιν και του Κατάρ και το Fashtal Jarim,
ένας εκτενής σχηματισμός που βρίσκεται εν μέρει στην
αιγιαλίτιδα ζώνη του Μπαχρέιν, αλλά ένα μικρό μόνο τμήμα
του βρίσκεται πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Σύμφωνα με το Δικαστήριο, ενδεχόμενος συνυπολογισμός τους
θα απέδιδε «δυσανάλογη» σημασία σε ασήμαντους νησιωτικούς
σχηματισμούς, διαστρεβλώνοντας το θαλάσσιο όριο.
Η απόφαση για τη νήσο Serpent της Μαύρης Θάλασσας
Το νησί Serpent (ή Νήσος των Όφεων ή Φιδονήσι),
βρίσκεται στη Μαύρη Θάλασσα και ανήκει στην Ουκρανία.
Έχει έκταση 0,17 χλμ. ενώ κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 2004 από 100 άτομα.
Στις 16/9/2004 η ρουμανική πλευρά έφερε στο
Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης ,το θέμα των θαλάσσιων συνόρων
με την Ουκρανία. Στο νησί Serpent που απέχει περισσότερο
από 20 ν.μ. από τα σύνορα Ρουμανίας-Ουκρανίας αναγνωρίστηκαν
μόνο τα δικαιώματα ενός βράχου, δηλαδή τα χωρικά ύδατα,
γιατί σύμφωνα με το Δικαστήριο διαφορετικά θα είχαμε
έναν «επαναπροσδιορισμό της γεωγραφίας»
(“judical refashioning of geography”) που δεν επιτρέπεται
από το δίκαιο της οριοθέτησης και τη διεθνή πρακτική.
Στις 8/10/2007 το ΔΔΧ γνωμοδότησε για την Εδαφική
και Θαλάσσια Διαφορά μεταξύ Νικαράγουας και Ονδούρας
και δεν απέδωσε στα 4 νησιά που επιδικάστηκαν στην Ονδούρα,
δυσανάλογα μεγαλύτερο τμήμα της αμφισβητούμενης περιοχής.
Η πρώτη υπόθεση οριοθέτησης από το ΔΔΔΘ
Στις 4/3/2012 εκδόθηκε η πρώτη απόφαση του ΔΔΔΘ
για την Οριοθέτηση του Θαλασσίου Συνόρου μεταξύ
του Μπανγκλαντές και της Μιανμάρ στον Κόλπο της Βεγγάλης.
Μεγάλη σημασία δόθηκε στο νησί St. Martin που βρίσκεται
εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης του Μπανγκλαντές.
Το Δικαστήριο θεώρησε ότι το νησί αυτό
είναι σημαντικός νησιωτικός σχηματισμός
λόγω του μεγέθους του (8 τ.χλμ.), του πληθυσμού του
(7.000) και της οικονομικής του ζώνης,
αναγνωρίζοντάς του πλήρη επήρεια και παράλληλα
επιβεβαίωσε την πάγια πλέον νομολογία περί
υπεροχής της αιγιαλίτιδας ζώνης έναντι
της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ γειτονικού κράτους. Μετά τις «προβληματικές» αποφάσεις για το
νησί Serpent και το νησί St. Martin, όπου γινόταν
έμμεση αναφορά σε «ανώτερο δικαίωμα»
των ηπειρωτικών εδαφών έναντι των νησιωτικών,
στην υπόθεση της Εδαφικής Διαφοράς και Θαλάσσιας
Οριοθέτησης Νικαράγουας-Κολομβίας,
με την απόφαση της 19/11/2012, το Δικαστήριο
επιβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι τα νησιά έχουν
κατ’ αρχήν ίσα δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες με τα ηπειρωτικά εδάφη.
Η γεωγραφική θέση των νησιών της Κολομβίας
(η κυριαρχία της οποίας σ’ αυτά επιβεβαιώθηκε
από το Δικαστήριο) είναι ακριβώς αντίστροφη
από τη θέση των ελληνικών νησιών στο Αιγαίο.
Τα νησιά της Κολομβίας βρίσκονται ανατολικά
των ακτών της Νικαράγουας ,σε απόσταση μεγαλύτερη
των 100 ν.μ. και των 388 ν.μ. από το ηπειρωτικό έδαφος
της Κολομβίας αντίστοιχα, ενώ τα ελληνικά νησιά δυτικά
των ακτών της Τουρκίας (με αδιάκοπη όμως συνέχεια
ηπειρωτικού νησιωτικού εδάφους).
Επίλογος
Το άρθρο αυτό ίσως είναι το πιο εξειδικευμένο από όλα
όσα έχουμε γράψει. Θελήσαμε όμως να παρουσιάσουμε
όλες τις αποφάσεις των Διεθνών Δικαστηρίων για θέματα
Α.Ο.Ζ. και υφαλοκρηπίδας. Εκείνο που μπορούμε
να συμπεράνουμε είναι ότι μετά το 1990,
τα νησιά εξομοιώνονται με τα ηπειρωτικά εδάφη
στα δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες.
Οι αποφάσεις είναι συχνά διαφορετικές,
δεν υπάρχει δεδικασμένο και φαίνεται
ότι τα Διεθνή Δικαστήρια προσπαθούν να δυσαρεστήσουν
τους αντίδικους όσο γίνεται λιγότερο. Κανένα κράτος
δεν πήρε το 100% απ’ όσα ζητούσε και κανένα όμως
δεν έφυγε με άδεια χέρια. Πολιτικές σκοπιμότητες, έξωθεν πιέσεις,
γεωστρατηγικοί παράγοντες κ.ά. έπαιξαν και θα παίξουν
σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις των Δικαστηρίων.
Ας το έχουμε υπόψη μας αν χρειαστεί να καταφύγουμε σ’ αυτά…
Πηγές:
ΚΡΑΤΕΡΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗ, «ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ»,